Karaczan Wschodni
(Blatta Orientalis)
Istnieje okolo 30 gatunkow karaczanow, ktore zyja w otoczeniu czlowieka. Z tej grupy najbardziej pospolite szkodniki w Wielkiej Brytanii to karaczan prusak i karaczan (karaluch) wschodni. Karaluchy zyja w budynkach, do ktorych przyciaga je cieplo i latwosc, z jaka moga zdobyc pozywienie. Owady sa doskonale przystosowane do zycia w ludzkich siedliskach kazdego typu. Karaczany unikaja swiatla i sa aktywne w nocy. Insekty zywia sie materia organiczna pod kazda postacia, rowniez padlina i osobnikami wlasnego gatunku, szczegolnie w okresach, kiedy brakuje innego pozywienia.
Wyglad: Dorosly karaczan prusak ma okolo 1,3 - 1,6 cm dlugosci i jest koloru brazowego do prawie czarnego. Posiada dobrze widoczne czulki i duze skrzydla, ale nie potrafi latac. Mlode karaluchy sa podobne do doroslych osobnikow, tylko mniejsze. Nowo wylegle owady sa biale. Dorosly karaczan (karaluch) wschodni mierzy okolo 2,5 cm dlugosci. Insekty maja ciemno brazowy lub czarny, polyskujacy odwlok i dobrze widoczne czulki na glowie. Wyposazone w dlugie skrzydla, samce sa zdolne do krotkich lotow. Skrzydla samic sa znacznie krotsze i nie sluza do latania.
Sposoby inwazji szkodnikow: Karaluch jest najpospolitszym i najbardziej znanym insektem domowym. Do domu, mieszkania lub miejsca pracy owady moga trafic przypadkowo, na przyklad przyniesione w pakunkach, praniu, surowcach lub meblach. Poza tym, karaczany bez trudu wspinaja sie po szorstkich i gladkich powierzchniach, zarowno pochylych jak i prostopadlych, dlatego do budynkow mieszkalnych i przemyslowych moga przedostac sie przez kanalizacje, wentylacje, zsypy na smieci, systemy wodne i grzewcze oraz inne instalacje uzytkowe. Bez odpowiedniej dezynsekcji, populacja karaluchow rosnie w postepie geometrycznym. Jest to mozliwe, poniewaz owady maja bardzo szybki cykl reprodukcji i w krotkim czasie osiagaja dojrzalosc seksualna.
Srodowisko i miejsca wystepowania: Karaczany mozna spotkac w kazdym miejscu, gdzie zyja i pracuja ludzie. Owady z upodobaniem wybieraja jednak cieple pomieszczenia, gdzie bez problemu moga znalezc odpady i resztki jedzenia, jak restauracje, puby, zaklady przetwarzajace zywnosc, sklepy, hotele, szpitale, przedszkola, szkoly i domowe kuchnie. Karaluchy lubia rowniez ciemne i wilgotne lokalizacje, gdzie maja latwy dostep do rozkladajacej sie materii organicznej, jak przykladowo pralnie, mokre piwnice, zlewozmywaki, kanaly sciekowe i rury odprowadzajace wode. W ciagu dnia owady sa nieaktywne i ukrywaja sie w szczelinach, otworach i szparach, ktore czesto znajduja sie za umywalkami, wannami, muszlami klozetowymi, zlewozmywakami, kuchenkami, szafami, oraz innym wyposazeniem kuchni i lazienek. Karaczany sa aktywne wieczorem i noca. Zywia sie materia organiczna w kazdej postaci, szczegolnie skrobiami, cukrem, tluszczem i miesem. W okresach, kiedy brakuje pozywienia, karaluchy zjadaja skore, mydlo, paste do zebow, kleje, tapety, ekskrementy, a nawet siebie nawzajem
Wykrywanie: Mimo, ze karaluchy sa bardzo plochliwe, mozna je stosunkowo latwo dostrzec noca w zarobaczonych pomieszczeniach, kiedy insekty z reguly wychodza ze swoich kryjowek w poszukiwaniu zywnosci. W ciagu dnia, uwazny przeglad ciemnych i wilgotnych miejsc, gdzie owady zazwyczaj sie ukrywaja, powinien wystarczyc, aby stwierdzic ich obecnosc, poniewaz karaczany zyja w grupach i zostawiaja dobrze widoczne slady swojej aktywnosci, w postaci odchodow, sluzu, mazi z gruczolow brzusznych i nieprzyjemnego zapachu. Rowniez przypadki znalezienia martwych owadow, sa wyraznym sygnalem obecnosci populacji karaluchow w danym obiekcie.
Zagrozenia dla zdrowia: Karaczany sa roznosicielami powaznych chorob zakaznych, jak czerwonki, choroby Heinego-Medina, duru brzusznego i wirusowego zakazenia przewodu pokarmowego. Owady zanieczyszczaja ludzka zywnosc swoimi odchodami, sluzem i innymi wydzielinami, ktore zawieraja grozne dla zdrowia bakterie.
Czystosc i higiena: Utrzymywanie pomieszczen mieszkalnych i roboczych w czystosci, usuwanie resztek jedzenia i odpadow organicznych jak rowniez przechowywanie pozywienia w zamknietych pojemnikach ma podstawowe znacznie w zapobieganiu i ograniczaniu inwazji szkodnikow. Inne skuteczne metody to zmniejszenie temperatury pomieszczen do rozsadnego poziomu i zlikwidowanie wszystkich szczelin, szpar, pekniec i dziur, ktore insekty najczesciej wybieraja na swoje kryjowki. Powyzsze srodki sa niewatpliwie godne polecenia, ale niewystarczajace, aby calkowicie pozbyc sie juz istniejacej plagi, poniewaz karaczany sa niezwykle odporne i elastyczne. Owadom przewaznie z duzym powodzeniem, udaje sie stworzyc dobrze ukryte nisze ekologiczne w opanowanych obiektach, gdzie niezagrozone rozmnazaja sie i potrafia przezyc bez pozywienia dlugi okres czasu. W trudnych warunkach, mlode osobniki zywia sie odchodami starszych, pozostajac caly czas w ukryciu, z dala od zewnetrznych zagrozen.
Profesjonalna dezynsekcja: Tylko dezynsekcja przy uzyciu srodkow owadobojczych, przeprowadzona przez wyspecjalizowana w zwalczaniu szkodnikow firme, gwarantuje skuteczne wytepienie calej populacji karaluchow w danym obiekcie. Srodki owadobojcze umieszcza sie regularnie wokol miejsc, gdzie karaczany moga sie ukrywac. Zabieg jest powtarzany dopoty nie wylegna sie wszystkie osobniki i cala populacja owadow nie zostanie zniszczona. Zajmuje to jakis czas i wymaga kilku wizyt specjalistow od zwalczania szkodnikow, ale tylko w ten sposob mozna kompletnie zlikwidowac plage karaluchow. Zaleca sie, aby dezynsekcja objac jednoczesnie caly blok mieszkalny lub wszystkie pomieszczenia w budynku.
> powrot
